مریم طایفه سلطانخانی مدیریت زنبور.نت کارشناس پرورش زنبور عسل
Send
امروز: ۱۳۹۶/۰۵/۲۷
مهمترین عناوین
زنبور.نت > اخبار > اقتصادی > گذری بر چالش‌های تولید عسل

گذری بر چالش‌های تولید عسل

درحالیکه سالانه ۴۰۰۰ میلیارد ریال از تولید مستقیم عسل به اقتصاد کشور سود می‌رسد و۳۵۶ هزار‏‎ میلیارد ریال ارزش غیرمستقیم در گرده‌افشانی گیاهان دارد، زنبورداران از بی‌اعتباری‎ در این صنعت رنج می‌برند و همچنان در انتظار کمک‌هزینه کوچ و تغذیه هستند.

از سوی دیگر به دلیل فرسودگی زیرساخت‌های‎ این صنعت و نبود برنامه‌ریزی مدون، فاصله سه برابری میان تعداد کلنی و عسل تولیدی‎ کشور ایجاد شده و درحالیکه ایران رتبه چهارم تعداد کلنی زنبورعسل در جهان را دارد،‎ در میزان برداشت عسل رتبه یازدهم جهان را کسب کرده است.

در کشورهای جهان ۳۰ تا ۵۰ کیلوگرم عسل از هر کلنی برداشت‏‎ می‌شود و در برخی کشورها حتی میزان برداشت به ۸۰ کیلوگرم هم می‌رسد، اما در ایران‎ اگر زنبورداران ۱۰ کیلوگرم عسل از هر کلنی برداشت کنند، خدا را هم شاکر می‌شوند که‏‎ محصول بالایی داشته‌اند.

زنبورداران پایین‌ بودن عملکرد در این‎ صنعت را ناشی از فقدان برنامه‌ریزی مدون و بی‌توجهی مسؤولان به این بخش می‌دانند.

درحالیکه تنها محصول این صنعت، برداشت عسل‎ نیست، بلکه عنصر گرده‌افشانی و حفظ تولیدات کشاورزی و باغبانی مهمترین دستاورد این‎ صنعت است که اگر نباشد امنیت غذایی کشورمان به مخاطره می‌افتد چراکه ۹۰ درصد ارزش‏‎ افزوده بخش کشاورزی ناشی از گرده‌افشانی است اما گرده‌افشانی همیشه نادیده گرفته‎ شده است و به گفته مدیرعامل اتحادیه زنبورداران با وجود مزیت‌های بالای تولید‎ عسل‌های دارویی در کشور و سهم بسزای این صنعت برای حفظ امنیت غذایی، مسؤولان بها و‎ اعتباری قائل نیستند و سهم این بخش از اعتبارات وزارت کشاورزی و تولید ناخالص ملی‎ صفر است.

رئیسی با ابراز تاسف از فرسودگی‎ زیرساخت‌های صنعت زنبورداری و ضعف شدید در تخصیص منابع مالی، تاکید دارد: باید سهم‎ زنبور عسل از منابع ناخالص ملی درنظر گرفته شود.

به گفته وی زنبورداری، صنعتی زودبازده و‎ کارآفرین است و هم‌اکنون ۶۲ هزار نفر در این بخش فعال هستند و ۳۰۰ هزار شغل وابسته‎ به این صنعت وجود دارد.

از سوی دیگر درحالیکه در سایر کشورها‎ کشاورزان برای استقرار هر کندو در مزرعه‌شان ۴۰ تا ۵۰ دلار پرداخت می‌کنند، در کشور‏‎ ما هنوز این فرهنگ جا نیفتاده است.

باتوجه به اینکه کاهش جمعیت زنبورعسل به‎ عنوان یک حشره مفید، باعث ازبین رفتن ۴۰ تا ۵۰ درصد تولیدات گیاهی، دامی، مراتع،‎ جنگلها و گونه‌های جانوری می‌شود، انتظار می‌رود مسؤولان که از اهمیت این صنعت مفید‎ برای بخش کشاورزی آگاهی و اطلاع دارند، جایگاهی برای آن در مجموعه کشاورزی لحاظ‎ کنند.

باید خاطرنشان کرد: بر اساس بسته‌ حمایتی در نظر گرفته شده برای این بخش، باید برای تامین نهاده و‎ هزینه کوچ اعتبار از محل هدفمندی یارانه‌ها اختصاص یابد اما با گذشت ۱۰ماه از اجرای‎ این قانون و پیگیری‌های صورت گرفته هنوز معاونت راهبردی ریاست جمهوری بودجه و‎ اعتبار تخصیص نکرده است.

عفت رئیسی سرحدی مدیرعامل اتحادیه سراسری زنبورداران با اشاره به افزایش هزینه‌های تولید، اظهار می‌دارد: شکر از کیلویی ۴۸۰ تومان به ۱۲۰۰ تومان رسیده است. هزینه حمل و نقل هم ۳۰ درصد و قیمت دارو ۱۰۰ درصد افزایش یافته، در حالی که قیمت عسل ۱۰ درصد گران شده‏‎ است.

به گفته وی‌ سال گذشته از هر کندو پنج کیلوگرم عسل برداشت شد که امسال با افزایش دو‎ برابری تولید عسل به ۱۰ کیلوگرم رسید، البته هنوز با نرم کشور که ۱۳ کیلوگرم است‎ فاصله داریم.

مدیرعامل اتحادیه سراسری زنبورداران با اشاره به‎ وجود ۴۵ میلیون کندو عسل در کشور می‌افزاید: امسال ۴۵ هزار تن عسل تولید شده است‏. البته همه عسل تولیدی در دوره اول‎ برداشت بوده و دوره دوم به دلیل زیاد بودن بارندگی و نامناسب شدن شرایط آب و هوایی‏‎ عسل برداشت نشد و تا آخر سال هم تولید عسل نخواهیم داشت.

رئیسی تصریح می‌کند: با توجه به تنوع گیاهی موجود در‎ کشور و زنبورداران بسیار با تجربه، می‌توانیم تولید بالاتری داشته باشیم اما کندوها‎ فرسوده هستند و میزان بهره‌وری پایین است. از سوی دیگر هیچ حمایتی از سوی مسؤولان‎ مربوطه صورت نمی‌گیرد و زیرساخت‌های این صنعت ضعیف است.

وی با گلایه از‎ فقدان فرهنگ‌سازی مصرف عسل در کشور، می‌گوید: مصرف سرانه عسل در ایران نیم کیلو است، در‎ حالی که در کشورهای پیشرفته همچون آلمان ۵/۲و در ژاپن دو کیلو است.

در این زمینه احمد ترکاشوند مدیرکل دفتر طیور، کرم ابریشم و زنبورعسل هم در خصوص چالش‌های اصلی تولید عسل در کشور می‌گوید: عرضه عسل‌های غیراستاندارد و وجود داروهای غیرمجاز که گفته می‌شود با منشاء‌ عسل است، از چالش‌های اصلی تولید عسل در کشور است.‏

همچنین فقدان ردیف اعتباری مشخص، ناآشنایی کشاورزان با اهمیت گردافشانی، ضعف بازاریابی و استاندارد نبودن کندوها و رعایت نکردن مسائل بهداشتی از دیگر مشکلات این بخش است.‏ وی می‌گوید: در حالی که در سایر کشورها کشاورزان برای استقرار هر کندو در مزرعه‌شان ۴۰ تا ۵۰ دلار پرداخت می‌کنند، اما در کشور ما هنوز این فرهنگ جا نیفتاده است.‏

وی در خصوص برنامه‌های وزارت جهاد کشاورزی برای کمک به زنبور‌داران می‌گوید: اجرای طرح‌های زنبور‌عسل، اصلاح نژاد و افزایش تولید ملکه زنبور‌عسل در مکان‌های بسته و همچنین با همکاری زنبور‌داران در بخش خصوصی از دیگر برنامه‌های این وزارتخانه است.‏ همچنین برای حمایت از زنبور‌داران به فکر تامین نقدینگی، توسعه بیمه و تسهیل دریافت وام‌های بانکی، ایجاد طرح‌های اشتغالزایی هستیم.‏

وی می‌افزاید: همچنین وزارت جهاد کشاورزی به دنبال عضویت ایران در اتحادیه زنبورداران دنیا و قانونمند‌کردن کوچ زنبور‌داران است.